Adwokat w sprawie o zachowek kosztuje tyle, ile ustalisz w umowie, a do tego dochodzi opłata sądowa od pozwu w wysokości 5 procent dochodzonej kwoty. Przy zachowku wynoszącym 150 000 zł sama opłata to 7 500 zł, więc przy takich kwotach koszt prawnika jest jedną z kilku pozycji, a nie największą. Poniżej rozpisujemy, z czego składa się cała cena, i pokazujemy przykład z liczbami dla mieszkania wartego 600 000 zł.
Jeśli pominięto Cię w testamencie albo dostałeś mniej, niż wynosi Twój zachowek, możesz od razu opisać sprawę na stronie prawnik od spraw spadkowych i wysłać zapytanie do prawników z wolnym terminem. Zachowek ma pięcioletni termin przedawnienia, ale przed pozwem trzeba jeszcze policzyć wartość spadku, więc nie warto zaczynać na ostatnią chwilę.
Ile kosztuje adwokat od zachowku?
Prawnicy nie mają urzędowego cennika w sprawach o zachowek. Honorarium ustalasz w umowie, a najczęściej spotkasz trzy sposoby rozliczenia:
- Stała kwota za wezwanie do zapłaty. Prawnik liczy zachowek, wysyła wezwanie do spadkobiercy i negocjuje. Wiele spraw kończy się na tym etapie, bo druga strona wie, że sąd i tak policzy tę kwotę.
- Stała kwota za instancję. Obejmuje pozew, rozprawy i ewentualne wnioski dowodowe, na przykład o opinię rzeczoznawcy. To najczęstszy model w sprawie, która trafia do sądu.
- Rozliczenie etapami lub w ratach. Część przy podpisaniu umowy, część po złożeniu pozwu, reszta po wyroku. Warto zapytać o to wprost, bo zachowek często odzyskuje się dopiero po miesiącach.
Cenę podnoszą: kilka nieruchomości w spadku, darowizny, które trzeba doliczyć do podstawy, wielu spadkobierców, spór o wartość majątku i konieczność wyceny przez rzeczoznawcę. Ogólne zasady rozliczeń opisaliśmy na stronie ile kosztuje adwokat, a koszt całej sprawy spadkowej w artykule ile kosztuje adwokat w sprawie spadkowej.
Opłata sądowa od pozwu o zachowek
Pozew o zapłatę zachowku jest zwykłym pozwem o pieniądze, więc opłata wynosi 5 procent wartości przedmiotu sporu. Zasadę opisuje ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Płacisz ją przy składaniu pozwu, a jeśli wygrasz, sąd zwykle zasądza jej zwrot od przegrywającego. Jeżeli nie stać Cię na opłatę, możesz złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o majątku i dochodach.
Przykład kalkulacji: mieszkanie za 600 000 zł
Pan Marek miał dwoje dzieci, Annę i Tomasza. W testamencie zapisał całe mieszkanie warte 600 000 zł Annie, a Tomasza pominął. Mieszkanie jest jedynym składnikiem spadku, bez długów i darowizn.
| Krok | Wyliczenie | Wynik |
|---|---|---|
| Udział Tomasza w spadku z ustawy | 2 dzieci dziedziczy po połowie | 1/2 |
| Wartość tego udziału | 1/2 z 600 000 zł | 300 000 zł |
| Zachowek dla dorosłego dziecka | 1/2 udziału z ustawy | 150 000 zł |
| Opłata od pozwu | 5 procent z 150 000 zł | 7 500 zł |
| Opłata od pozwu przy ugodzie przed pozwem | brak pozwu | 0 zł |
Zachowek dorosłego dziecka to połowa tego, co dostałoby ono przy dziedziczeniu ustawowym, a dla dziecka małoletniego albo trwale niezdolnego do pracy dwie trzecie. Wynika to z przepisów Kodeksu cywilnego. W naszym przykładzie Tomasz może żądać 150 000 zł od Anny, a nie połowy mieszkania, bo zachowek jest roszczeniem pieniężnym.
Z punktu widzenia kosztów różnica jest wyraźna. Jeśli Anna zapłaci po wezwaniu, Tomasz wydaje pieniądze tylko na prawnika. Jeśli sprawa trafi do sądu, dochodzą 7 500 zł opłaty, możliwe koszty opinii rzeczoznawcy o wartości mieszkania i honorarium za całą instancję. Przy wygranej sąd zasądza zwrot kosztów procesu, ale według stawek z rozporządzenia, nie według umowy z adwokatem, więc część honorarium zostaje po stronie klienta.
Kto może żądać zachowku?
Zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy, ale tylko tym, którzy dziedziczyliby z ustawy, gdyby nie było testamentu. Pominięte dziecko nie musi udowadniać, że było z rodzicem blisko. Zachowku nie dostaje osoba, która została uznana za niegodną dziedziczenia, odrzuciła spadek albo zrzekła się go w umowie ze spadkodawcą. Szczegóły i terminy opisuje Kodeks cywilny w księdze czwartej, a rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie zależy od układu rodziny, testamentu i darowizn.
Od kogo żądasz zachowku i w jakim terminie?
Zachowek zapłaci spadkobierca, który dostał majątek z testamentu albo z ustawy. Jeśli spadkobierca nie jest w stanie zapłacić, odpowiedzialność może przejść na osobę, która dostała darowiznę od zmarłego, ale sprawa zaczyna się wtedy komplikować. Roszczenie o zachowek przedawnia się po pięciu latach od ogłoszenia testamentu. Dłuższe oczekiwanie nie obniża zachowku, ale zwiększa ryzyko, że ktoś sprzeda majątek albo rozda go dalej, a Twoje roszczenie stanie się trudniejsze do wyegzekwowania.
Darowizny, które zmieniają wyliczenie
Do podstawy zachowku dolicza się darowizny, które zmarły poczynił na rzecz spadkobierców, a w pewnych przypadkach także na rzecz osób spoza kręgu spadkobierców. Dlatego w sprawie o zachowek prawnik pyta o mieszkania, pieniądze i udziały przekazane za życia. Jeśli rodzeństwo dostało od rodziców dom, a Ty nic, ta darowizna zwiększa kwotę zachowku. To jedna z rzeczy, których klient sam zwykle nie liczy, a które wpływają na kilkadziesiąt tysięcy złotych w górę lub w dół.
Kiedy adwokat się opłaca, a kiedy wystarczy konsultacja
Gdy kwota zachowku jest niska, a spadkobierca nie kwestionuje wyliczeń, wystarczy czasem jedna konsultacja, na której prawnik sprawdza obliczenia i pomaga napisać wezwanie. Pełnomocnik jest potrzebny, gdy spadek zawiera nieruchomości o spornej wartości, są darowizny, spadkobierców jest kilku albo druga strona twierdzi, że zachowek Ci się nie należy. Wtedy błąd w wyliczeniu kosztuje więcej niż honorarium.
O co zapytać adwokata przed podpisaniem umowy
| Pytanie | Dlaczego warto je zadać |
|---|---|
| Co obejmuje kwota: wezwanie, pozew, całą instancję? | Pozwala porównać oferty, które różnią się zakresem. |
| Czy cena jest netto czy brutto? | Adwokaci zwykle doliczają podatek VAT. |
| Kto płaci za operat rzeczoznawcy? | Wycena nieruchomości bywa osobnym kosztem. |
| Jak oszacuje Pan lub Pani wartość zachowku? | Konkretne wyliczenie pokazuje, że prawnik przeanalizował dokumenty. |
| Czy honorarium można rozłożyć na raty? | Zachowek często odzyskuje się dopiero po wyroku. |
| Czy przed pozwem wyślemy wezwanie do zapłaty? | Ugoda przed procesem oszczędza opłatę sądową. |
Wycena i opis sprawy bywają bardziej przejrzyste, gdy przed rozmową uporządkujesz notatki. Jeśli korzystasz przy tym z narzędzi AI, możesz sprawdzić w serwisie Sceptycy, które zdania w opisie brzmią jak wygenerowane, i zastąpić je faktami z dokumentów, bo prawnik pracuje na datach, kwotach i nazwiskach, a nie na ogólnikach.
Jak znaleźć adwokata od zachowku z wolnym terminem
Opisz sprawę na stronie prawnik od spraw spadkowych: kto zmarł, co zostawił, kto dostał majątek, kiedy ogłoszono testament i jakie darowizny pamiętasz. Pokażemy adwokatów i radców prawnych, którzy mają w tym tygodniu czas na rozmowę, także online. Zapytanie wyślesz bez zakładania konta, a cenę ustalisz z prawnikiem bezpośrednio. Podstawy drogi przez sąd i notariusza znajdziesz w artykule sprawa spadkowa krok po kroku.
Najczęstsze pytania o koszt adwokata w sprawie o zachowek
Ile kosztuje adwokat w sprawie o zachowek?
Honorarium ustalasz w umowie, zwykle jako stałą kwotę za wezwanie do zapłaty albo za całą instancję. Do tego dochodzi opłata sądowa od pozwu w wysokości 5 procent dochodzonej kwoty. Przy zachowku 150 000 zł opłata wynosi 7 500 zł.
Czy adwokat jest potrzebny do pozwu o zachowek?
Nie ma takiego obowiązku. Prawnik jest przydatny, gdy w spadku są nieruchomości, darowizny albo wielu spadkobierców, bo wtedy wyliczenie zachowku jest sporne i błąd kosztuje więcej niż honorarium.
Czy można odzyskać koszty adwokata od spadkobiercy?
Przy wygranej sąd zasądza zwrot kosztów procesu, ale według stawek z rozporządzenia, a nie według Twojej umowy. W praktyce pokrywa to część honorarium, więc budżet zaplanuj z zapasem.
DostepnyPrawnik to katalog prawników, nie kancelaria. Nie świadczymy pomocy prawnej. Dopasowanie sprawy to ogólna informacja, którą prawnik weryfikuje na konsultacji.