Spadek to nie tylko majątek, ale też długi i terminy. Dobra wiadomość jest taka, że procedura ma kilka prostych kroków. Ten artykuł pokazuje je po kolei i wyjaśnia, kiedy wystarczy notariusz, kiedy potrzebny jest sąd, a kiedy warto zaangażować adwokata.
Krok pierwszy, zbierz informacje
Na początku ustal, kto jest spadkobiercą z ustawy lub z testamentu, jaki majątek zostawił spadkodawca i czy miał długi. Przydatne będą akt zgonu, dokumenty nieruchomości, wyciągi bankowe i ewentualny testament. Im więcej wiesz, tym lepiej zdecydujesz, czy przyjąć spadek.
Krok drugi, przyjęcie albo odrzucenie
Spadek możesz przyjąć wprost, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić. Na złożenie oświadczenia masz co do zasady sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o powołaniu do spadku. Jeśli nie zrobisz nic, spadek przyjmujesz z dobrodziejstwem inwentarza, czyli odpowiadasz za długi do wartości odziedziczonego majątku.
Odrzucenie jest rozsądne, gdy spadek składa się głównie z długów, ale ma skutki dla kolejnych spadkobierców, na przykład dzieci. Taką decyzję warto skonsultować z prawnikiem.
Krok trzeci, notariusz czy sąd
- Akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza: gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni i stawią się razem.
- Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku: gdy jest spór, brak któregoś spadkobiercy lub wątpliwości co do testamentu.
Notariusz zwykle działa szybciej, sąd daje rozstrzygnięcie także w sytuacjach spornych. Koszty obu dróg różnią się w zależności od wartości spadku i zakresu czynności.
Krok czwarty, dział spadku i zachowek
Gdy spadkobierców jest kilku, majątek jest wspólny do czasu działu spadku. Dział może nastąpić umownie u notariusza lub przez sąd. Osoby najbliższe pominięte w testamencie mogą mieć roszczenie o zachowek, czyli zapłatę określonej części tego, co otrzymałyby przy dziedziczeniu z ustawy.
Kiedy potrzebny jest adwokat
Pomoc prawnika jest szczególnie ważna, gdy spadek zawiera długi, testament jest kwestionowany, wiele osób ma sprzeczne interesy albo w grę wchodzą nieruchomości i zachowek. Prawnik pomoże ocenić ryzyko, przygotować wnioski i poprowadzić sprawę przed sądem.
Zobacz przewodnik prawnik od spraw spadkowych i listy adwokatów w swoim mieście, na przykład w Krakowie. Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, użyj dopasowania sprawy.
Ten tekst ma charakter ogólny i nie jest poradą prawną. Terminy i skutki zależą od sytuacji, dlatego omów szczegóły z prawnikiem.
Najczęstsze błędy spadkobierców
Najczęstszy błąd to przeoczenie sześciomiesięcznego terminu na oświadczenie o odrzuceniu spadku, gdy w majątku są długi. Drugi to rozporządzanie majątkiem przed ustaleniem, kto dziedziczy, na przykład sprzedaż rzeczy należących do spadku. Trzeci to założenie, że testament sporządzony odręcznie jest zawsze ważny, choć ma wymogi formalne. Warto więc przed każdą decyzją zapytać prawnika, jakie będą jej skutki.
DostepnyPrawnik to katalog prawników, nie kancelaria. Nie świadczymy pomocy prawnej. Dopasowanie sprawy to ogólna informacja, którą prawnik weryfikuje na konsultacji.